Wprowadzenie
Czym są brzegi powiek?
Brzegi powiek stanowią element aparatu ochronnego oka i zawierają dwa istotne elementy: mieszki włosowe rzęs oraz ujścia gruczołów Meiboma, które wydzielają warstwę lipidową filmu łzowego na powierzchnię oka. Zanieczyszczony brzeg powieki powoduje blokowanie ujść gruczołów Meiboma, prowadząc do ich dysfunkcji oraz zespołu suchego oka.1
Długość rzęs nie przekracza 10mm, a żywotność pojedynczej, zdrowej rzęsy wynosi od 5 do 6 miesięcy. Granicę górnej powieki stanowi brew, natomiast granica dolnej znajduje się w sąsiedztwie dolnej krawędzi oczodołu i nie jest wyraźnie widoczna.2


Jak wspierać ich funkcje?1
- Myj ręce przed dotknięciem powiek.
- Wykonuj masaż brzegów powiek.
- Dbaj o odpowiednią higienę brzegów powiek, w tym stosuj dedykowane temu chusteczki.
Twój poradnik
Higiena brzegów powiek – co musisz wiedzieć?
Jak zadbać o powieki?1
- Dbaj o odpowiednią higienę brzegów powiek.
- Stosuj kompresy termiczne i dedykowane odpowiedniej higienie chusteczki.
- Codziennie wykonuj delikatny masaż powiek i ich brzegów.
Jak prawidłowo przeprowadzać higienę brzegów powiek?
Stan higieny powiek i ich brzegów ma kluczowe znaczenie dla zdrowia powierzchni oka. Zła higiena powiek może się wiązać z występowaniem suchego oka, dysfunkcją gruczołów Meiboma i zapaleniem brzegów powiek.1

Krok 1 – kompresy rozgrzewające
Zastosowanie na powiekach rozgrzanych okładów spowoduje upłynnienie wydzieliny.3 Ciepły kompres należy trzymać na zamkniętych powiekach przez ok. 10 minut.4 Można wykonać prosty okład samodzielnie lub skorzystać z dedykowanych rozwiązań.

Krok 2 – masaż brzegów powiek
Po zdjęciu okładu należy przeprowadzić masaż brzegu powieki (wykonując okrężne, małe ruchy blisko rzęs), prowadzący do mechanicznego wyciśnięcia wydzieliny gruczołów Meiboma. Masaż prowadzi się od środka powieki na zewnątrz.3

Krok 3 – oczyszczanie brzegów powiek
Ostatnim etapem pielęgnacji jest dokładne oczyszczenie brzegów powiek przy użyciu specjalnych chusteczek.3
Dlaczego odpowiednie mruganie jest tak ważne?
Film łzowy
Zmniejszenie częstotliwości mrugania (np. podczas pracy przy komputerze) prowadzi do szybszego wysychania filmu łzowego, niestabilności jego struktury i nasilenia objawów zespołu suchego oka. Film łzowy odpowiada za ochronę powierzchni oka, co wpływa na ostrość wzroku, a także oczyszcza powierzchnię oka. Kiedy jego jakość lub ilość zostają zaburzone – np. poprzez rzadsze mruganie, suche powietrze (klimatyzacja), słabe nawadnianie czy ekspozycję na ekrany – pojawia się uczucie suchości, pieczenia i podrażnienia.5


Drożne gruczoły Meiboma
Zanieczyszczony brzeg powieki powoduje blokowanie ujść gruczołów Meiboma, prowadząc do ich dysfunkcji oraz zespołu suchego oka. Regularne oczyszczanie specjalistycznymi chusteczkami zmniejsza ryzyko zapalenia oraz pomaga oczyścić brzegi powiek z wszelkich zanieczyszczeń, alergenów czy wydzielin mogących blokować ujścia gruczołów Meiboma odpowiedzialnych za produkcję lipidowej warstwy filmu łzowego.1,5
Najczęściej zadawane pytania
- Dubas K. Rola optometrysty w higienie brzegów powiek. Gazeta Optyka 2025; 5(96): 66-68.
- Seredyka-Burduk M, Błoch W, Stępniewski P. Podstawowe patologie powiek – część 1. Gazeta Optyka 2025; 1(92): 60-62.
- Gościniewicz P, Drzyzga Ł. Aktualne poglądy na znaczenie higieny brzegów powiek w leczeniu i zapobieganiu schorzeniom narządu wzroku. OphthaTherapy 2014; 1(2): 102-106.
- Polskie Towarzystwo Okulistyczne. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Okulistycznego dotyczące diagnostyki i leczenie Zespołu Suchego Oka.
- Zdybel J. Zadbaj o wzrok – dziś. Higiena wzroku podstawą profilaktyki. Gazeta Optyka 2025; 4(95): 36-37.